پاۆلودار وبلىسى ەكىباستۇز اۋدانىندا ورنالاسقان. حرونولوگييالىق مەرزىمى: شامامەن حIV- ٴحىح عع.
اقكولدى جەرگىلىكتى قازاق قارييالارى اۋليەكول دەپ تە اتايدى جانە ورتاعاسىرلىق شەجىرە دەرەكتەرى مەن تاريحي جازبالاردان بۇل ايماق تۋرالى ازداعان مالىمەتتەر كەزدەسەدى. سولارعا قاراپ وتىرىپ اقكول-جايىلمانىڭ قازاق تاريحىنداعى ورىنى باياناۋىل، قارقارالى، ۇلىتاۋ سيياقتى تاريحي ورتالىقتاردان ٴبىر دە كەم ەمەس ەكەنىن اڭعارامىز.اقكول-جايىلما ٴوڭىرى ولەڭتى جانە شىدەرتى وزەندەرىنىڭ تومەنگى اعىسىنداعى ۇلان-بايتاق جەردى الىپ جاتىر. اقكول-جايىلما تابيعاتىنىڭ اسەمدىگىمەن جانە تابيعي بايلىقتارىمەن ەرەكشەلىنەدى، اۋليەلەر جەرلەنگەن وردا دەپ سانالادى. كوشپەلى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن قازاق ٴۇشىن بۇل ٴوڭىر ەرەكشە بولىپ تابىلادى. قالىڭ قامىس باسقان اقكول مەن جامان كول جاعالارى قىسقى قونىسقا وتە ىڭعايلى.
قازاق زامانىندا دا اقكول-جايىلما جەرىندە حان سايلاۋلارى ٴوتىپ تۇرعان. سونىڭ ٴبىرى – 1817 جىلى 30 مامىر كۇنى وسى جەردە ورتا ٴجۇزدىڭ حانى بولىپ باراقۇلى بوكەيدىڭ سايلانۋى. ابىلاي تۇقىمىنىڭ بەدەلىن ٴتۇسىرۋ ٴۇشىن بۇل جيىنعا رەسەيدىڭ اسكەرباسىلارى دا كەلگەن جانە وزگە قازاق سۇلتاندارىنىڭ اقكول-جايىلماعا جينالۋىنا تىكەلەي ىقپال ەتكەن. اقكول–جايىلما وڭىرىنە قاتىستى اڭىزدار،ميف-ٴافسانالارماشھۇر-ٴجۇسىپ جيناقتارىندا كەزدەسەدى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا:فوليانت، 2017. –140 ب.
