وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى تۇركىستان قالاسىنان سولتۇستىك-باتىسقا قاراي 30-40 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.قالانىڭ حرونولوگييالىق مەرزىمى:VII-XVIII عع.ساۋران تۋرالى دەرەكتەر ح ع. ەڭبەكتەردە كەزدەسەدى. ساۋران ٴحىى ع. سىردارييا الابىنداعى ماڭىزدى ستراتەگييالىق جانە ٴىرى ساۋدا ورتالىعى، ٴحىىى ع.ورتا شەنىندە اق وردانىڭ استاناسى بولدى.
XIV عاسىردىڭ اياعىندا قالانى ٴامىر تەمىر اسكەري قامالعا اينالدىرعان. مۇنداعى ۇلكەن مەشىت قازاقستانعا يسلام ٴدىنىنىڭ تاراۋىنا ىقپال ەتكەن. ساۋران ٴۇشىن وزبەكتەر مەن قازاق حاندارى اراسىندا قانشاما قاندى شايقاستار وتكەن. قازاق حاندىعىنىڭ قۇرامىنا شاھار تولىعىمەن حVٴى عاسىردىڭ سوڭىندا ٴوتىپ، ونىڭ باستى قالالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. دەگەنمەن ساۋران بۇعان دەيىن دە بەلگىلى ٴبىر ۋاقىت ارالىعىندا قازاقتاردىڭ بيلەۋىنە ٴوتىپ تۇردى. مىسالى، قازاقتىڭ العاشقى حاندارىنىڭ ٴبىرى، جانىبەكتىڭ ۇلى جيرەنشە حان حV عاسىردىڭ 80 جىلدارىندا شاھاردا بىرنەشە جىل بيلىك قۇرعان.شاھار قازاق حاندىعىنىڭ قۇرامىنا تولىقتاي وتكەننەن كەيىن ەرەكشە كوركەيىپ، ٴىرى رۋحاني ورتالىققا اينالادى. ساۋران XVII عاسىردىڭ اياعى مەن XVIII عاسىردىڭ باسىندا السىرەپ، XIX عاسىردىڭ باسىندا ٴبىرجولاتا كۇيرەگەن.
ورتاعاسىرلىق ساۋران قالاسىنىڭ دالا مادەنيەتى مەن ورتالىق ازييا قالالارىنىڭ مادەنيەتى تۇيىسكەن جەردە ورنالاسقان «ساۋدا-ساتتىق ايلاعى»، ٴارى جىبەك جولى بويىنداعى ماڭىزدى توراپ رەتىندە قازاقستان تاريحىندا الار ورنى ەرەكشە.
سىلتەمە: 1.قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –148-149 بب.
2.قاسيەتتى قازاقستان.
