Siyasi baskılar ve totalitarizm kurbanları Müze ve anıt kompleksi ‘ALCJİR’ – geçmiş yıllar tarihinin eşsiz Anıtı Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı N.A.Nazarbayev girişimiyle 31 Mayıs 2007 tarihinde Akmola bölgesi Tselinograd ilçesi Akmol köyü, eskide vatan hainlerinin eşleri tutuklanan Akmola Kampının alanında açıldı. Müzenin açılışı, «31 Mayıs 1997'de – siyasi baskı kurbanlarını Anma Gününü saptama Kararın» kabul edilmesinin 10.yıldönümüne ve milyonlarca kişiyi götüren kitlesel siyasi baskılar başlangıcının 70.yıldönümüne adanmıştır.
‘ALJİR’ Müze ve anıt kompleksi sadece Sovyet sonrası alanında değil, aynı zamanda dünya çapında, 62 milletlerden kadın mahkumların anısına, geçen yüzyılın totaliter sisteminin kurbanlarına adanmış eşsiz bir müzedir.
18 binden fazla kadın Gulag kamplarından geçti, onları sürekli bir kamptan diğerine götürüyordu. «ALJİR’de» yaklaşık 8 bin kadın hayatını geçirdi. Bunlardan çoğu Rus kadınları – 4 390 kişi (50 %), sonra Yahudi kadınları – 855 kişi (20 %), ukraynalılar – 740 kişi (15 %) ve kazak kadınları – 87 kişi (2 %). Ayrıca kampta Alman, Fransız, İsveç, Japon, Norveç, Avusturya, Polka, Gürcü, Ermeni, Azeri, Litvanya, Letonya kadınları ve başkaları da hayatını geçirdi. Kampta yaklaşık 600 kadın can verdi (tam rakam rafine edilmektedir).
‘ALJİR’ Müze-anıt kompleksinin ana faaliyeti alanları, stok, araştırma ve Fuar-sergi çalışmalarıdır.
Müze kompleksi «Stalin vagonu», Acı kemer Anıtı, «Mücadele ve Umut», «Umutsuzluk ve İktidarsızlık» Heykel kompozisyonları, muhafız Kulesi ve dikenli tel kamp çitleri, «Gözyaşları» Stelası, bellek duvarları, «ALJİR «kamp tutukluların çocuklarını ellerinden alma» dioraması ile Baraka, Alaş Parkı, hatıralı işaretler ile müze binalarından oluşmaktadır.
Sergi müzenin iki kattında yer almaktadır. 'Alash' salonununda Kazakistan'ın Kraliyet İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu zamandan başlayıp, Sovyet dönemi dahil olmak üzere 1937'deki kitlesel baskı zamanına kadar Kazakistan'ın tarihini temsil eden sergiler sergilenmektedir. Tarih arşiv belgeleri, fotoğraf ve video görüntüleri, sorgulama protokolü, kurşuna dizme emiri, baskı kurbanlarının kişisel davaları şeklinde sunulmuştur.
Birinci kattaki ‘ALJİR’ tutukluları sergi salonu, Vatan hainlerinin eşleri mahpus olan Akmola kampının tarihine, masum olsa bile tutuklanan kadınlara adanmıştır. Burada aile fotoğrafları, kişisel eşyaları, kamptaki mahpusların el yapımı eşyaları sergilenmektedir.
ALJİR Müzesi'nde en eşsiz sergilerinden biri, ALJİR mahpusları hazırlayan, kadınların en çok endişe duyduklarını ve çocuk kaybı acısını yansıtan annelerle çocukları tasvir eden, ekmek içinden yapılan minyatür heykeller ile çocukların ALJİR’deki annelerine yazan mektuplarıdır. Böyle mektupların birinde Novikov ailesinden gelen İra ve Zoya kız kardeşleri halk komiseri Beriya’dan annelerini, Yanina Germanoviç’in Maya kızını kundaklayan battaniyeleri ve kampta yapan nakışlı kemeri geri vermesini istemişti. Battaniye müzeye verilmeden önce en pahalı aile yadigarı olarak saklandı.
Siyasi baskı kurbanlarına adanan "Bölünmüş yıldız" adlı ilk Anıt toplumda baskı konusu açıkça tartışılmadığı zamanlarda 1989 yılında önce Malinovka, şimdi Akmol köyünde tesis edildi. Aynı zamanda köyün eteklerinde «ALJİR» mahpusları ve onların çocuklarının mezarları bulundu. Şimdi oralarda Hatıra nişanları vardır.
Baskı yıllarında acı çekenlerin, kampların cehennemini geçenlerin anısına, müze alanında, gulag haritasını, 11 kampın isimlerini, dikenli tellerin arkasında kalan kadın ve çocukların gözyaşlarını gösteren "Gözyaşları" steli kuruldu.
Her yıl 31 Mayıs Kazakistan'da siyasi baskı ve açlık kurbanlarını anma günüdür. Bu gün, müze alanında, siyasi baskı ve totalitarizmin kurbanlarının anısına Çiçek koyma töreni ve baskı kurbanlarını anma mitingi düzenleniyor.
