Evliyanin mağarası, Doğu Kazakistan ili, Abay ilçesindeki Sarjal ile Karauıl köyleri arasında, Semey şehrinin güneyinde 220 km mesafedeki Şıngısdağ’da yer almaktadır.
Honır evliya mağarası antik çağlardan beri kutsal bir yer olmuştur. Mağaranın dar ağzı, Şagan nehri kıyısından 80-100 metre yükseklikte yar almaktadır. Aslında, mağaranın sağ tarafında büyük bir odaya giden dar bir boşluk vardır. Oradan, kuzey yönünde mağara çatısında 2 kubbe vardır ve göle devam bitişiktir. Ana odadan göle giden yolda bir oda daha vardır. Mağaradaki hava sıcaklığı 10 dereceyi geçmez.
Honır evliya mağaranın dibinde akan bir kaynak/pınar ve göcük vardır. İnsanlar ondan şifa içinve ilaç olması niyetiyle içiyorlar. Bu mağaraya giren ve yalvararak dua eden adam şifa bulur ve çocuğu olmayan, umudunu yitirmiş olanlar "Honır evliya" mağarasının karanlık yerlerindeki gizligüçlere dua ederlersek çocuk sahibi oluruz diye inanırlarmış. Mağara kutsal kabul edilmiş ve birçok insan için ibadet yeri haline gelmişti. Yerli insanların anlattıklarına göre, ataları savaş sırasında yaralarını iyileştirmek için buraya gelirmiş.
Honır evliya hakkında 1892’de yılında "Vitebsk İl Gazetesi"nin №63 sayında aşağıdaki bilgilerverilmiştir: "Honır evliya, Kazakların Semey yakınlarındaki bir evliya mağarasıdır ve buradiki kadın heykelin kutsal sayarak, insanlar dua etmek için gelirler. Onun etrafında taşlardan yapımış ufak eşyalar, boncuklar ve bronz heykeller bulunurdu. Mağara civarında kurban kesilir ve veba salgınıolduğu durumlarda hasta hayvanlar buraya getirilir".
Kaynak: 1. Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S.39-41.
