وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى سايرام اۋىلىنىڭ سولتۇستىك-باتىس شەتىندە، بيىك توبەدە اقسۋ اۋىلىنا باراتىن جولدىڭ بويىندا ورنالاسقان.
كۇمبەز وڭتۇستىك قازاقستان جەرىندە سوپىلىق ٴىلىمدى تاراتقان، اۋليەلىك، باقسىلىق قاسيەتتەرىمەن حالىققا تانىمال تۇلعا، قوجااحمەت ٴياساۋيدىڭ اكەسى يبراھيم اتانىڭ ٴقابىرى ۇستىنە سالىنعان. ٴدىني كوسەم، ٴارى وسى وڭىرلەرگە تانىمال ۋاعىزشى بولعان يبراھيم اتا تەكتى وتباسىنان شىققان، ٴارى تابىستى جەر وڭدەۋشى ەدى. يبراھيم اتا مۇقتاج ادامدارعا كومەكتەسىپ، تاقۋالىق ٴومىر ٴسۇردى. العاشىندا كەسەنە XVI-XVII عاسىرلاردا سالىنعان، ٴبىراق ول قۇلاپ قالعاننان كەيىن XIX عاسىردا قايتا تۇرعىزىلدى. 50-جىلدارى قاتتى جەر سىلكىنىسى كەزىندە كەسەنە كۇمبەزى قۇلاپ، قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن. كەسەنە كۇيدىرىلگەن كىرپىشتەن قالانىپ، وعان ٴىشىنارا سىلاق جۇرگىزىلگەن. اكتەلگەن، الدەنەشە رەت قايتا سالىنىپ، جوندەۋ جۇمىستارىن كورگەن. باستاپقى كۇمبەزى بۇزىلعان سوڭ ونىڭ ورنىنا حح عاسىردىڭ باسىندا تاباق تەمىردەن ٴتورت جاعىنا تايقى شاتىر ورناتىلىپ، ورتاسىنا شوشاق كۇمبەز سالىنعان. عيمارات ٴبىر ورىن-جايى بار ەكى دەڭگەيلى بولىپ كەلەدى. وڭتۇستىك جاعىندا كىرەبەرىس، باتىس جاعىندا اعاش جاقتاۋلى تەرەزە ورنالاسقان. كەسەنەنىڭ سولتۇستىك-باتىس جانە وڭتۇستىك-باتىس بولىكتەرىندە تەرەڭ ەمەس ٴسۇيىر ۇشتى تەكشەلەرى بار پورتالدار بار. كۇيدىرىلگەن قىشتان سالىنعان قازاقستان مادەنيەتى مەن تاريحىنىڭ ارحيتەكتۋرالىق ەسكەرتكىشى بولىپ سانالاتىن يبراھيم اتا كەسەنەسى ساۋلەت ونەرىنىڭ ەرەكشە تۋىندىسى.
دەرەكتەرگە قاراعاندا يبراھيم اتا XII عاسىردا ياسسىدا نەگىزى قالانعان سوپىلىق قوعامداستىقتىڭ العاشقى جەتەكشىسى بولعان.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –184-186 بب.
