تۇركىستان وبلىسىنىڭ ورتالىعى شىمكەنت قالاسىندا، سايرامسۋ وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. مۇنارا ح عاسىردا تۇرعىزىلعان. مۇنارادان وڭتۇستىككە قاراي ٴۇش جارىم شاقىرىمعا سوزىلاتىن جەر استى جولى بار. مۇنارانىڭ ٴبىر بولمەسىندە جەر استى جولىنا تۇسەتىن ەسىك بولعان. بۇل مالىمەتتى كوپكە دەيىن ەلدەن جاسىرىپ، قۇپييا ۇستاپ كەلگەن. مۇنارا ىشىندە باسپالداق بولعان.
ەل اڭگىمەسى مەن تاريحي دەرەكتەردە قىزىر (ا.س.) شىن اتى ٴىليياس يبن مالكان يبن ٴامير يبن شاليح يبن ارفاحشيد يبن سام يبن نۇح ەكەن. سايرام ٴوڭىرى يسلام ٴدىنىن قابىلداعان سوڭ، قالا ورتاسىنان ۇلكەن مۇنارا مەن مەشىت تۇرعىزىپ، ونى پايعامبار قۇرمەتىنە «قىزىر» مۇناراسى دەپ اتاعان. كوزى اشىق، كوڭىلى وياۋ ٴدىن يەلەرى قىزىر ا.س.-دى كوزى ٴتىرى پايعامبارلاردىڭ ٴبىرى دەپ ەسەپتەگەن. ونىڭ حىزر اتالۋ سەبەبى، ول وتىرعان جەردىڭ ٴتۇسى ٴاپ-ساتتە جاسىلعا اينالادى ەكەن. جاسىل ٴتۇس پەن جەر دۇنيەنىڭ كوكتەپ، گۇلدەۋىن اراب تىلىندە «حەزرا» دەگەن. حىزر مۇسىلماندار اراسىندا سۋ پايعامبارى رەتىندە تانىلعان.
قىزىر – يسلام دىنىندەگى پايعامبارلاردىڭ ٴبىرى. كەي حالىقتاردا ول تەڭىزگە ساپار شەگۋشىلەردىڭ قامقورشىسى دەپ ەسەپتەلسە، سونداي-اق ورتتەن، سۋ تاسقىنىنان، ۇرلىقتان، جىلان شاعۋدان ساقتايتىن ٴپىر دەپ تە ەسەپتەلەدى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –
394-ب.
