وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى تۇركىستان قالاسىنان سولتۇستىككە قاراي 35 شاقىرىم جەردە بابايقورعان اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ سولتۇستىگىندە ورنالاسقان. حرونولوگييالىق مەرزىمى:ٴىح-ح عع.
ۇكاش ساحابا ٴبىزدىڭ دالامىزعا يسلام ٴدىنىن العاش الىپ كەلگەن تاريحي تۇلعا. «ۇكاش اتا» تۋرالى حالىق اراسىندا اڭىز-ٴافسانالار از ەمەس. ەسىمىن ۋكاشا اتا دەپ تە اتايدى. مۇحاممەد پايعامباردىڭ (س.ع.س.) ساقاباسى، سوڭعى پايعامبار اۋلەتىنەن شىققان، مۇcىلمانداردىڭ اسكەري قولباسشىسى رەتىندە كەڭىنەن تاراعان. اڭىز بويىنشا، ۇكاش اتا شاپسا قىلىش وتپەيتىن، اتسا وق وتپەيتىن، قاسيەت دارىعان، الىپ دەنەلى باتىر بولعان. قازاق شەجىرەسىنىڭ باستاۋىندا تۇراتىن انەس ساحابالارمەن ٴبىر قاتاردا تۇرادى. ۇكاش اتانىڭ پايعامبارىمىزدىڭ ساحاباسى بولۋمەن قاتار شىعۋ تەگىنە بايلانىستى قۇندى مالىمەت بار. ونىڭ شىعۋ تەگى تۇركى ەكەندىگىن كورسەتەدى.
قاسيەتتى سانالاتىن قۇدىق سۋى جەراستى ارقىلى مەككەدەگى ٴزامزام بۇلاعىمەن بايلانىسادى دەگەن تۇسىنىك بار. اۋليەلىك قاسيەت ادامزاتتىڭ رۋحىن تازارتسا، اق بۇلاقتار ادامزاتتىڭ ٴشولىن قاندىرىپ، ٴتانىن تازارتادى. ۇكاش اتا قۇدىعىنىڭ باسىندا كيىز ٴۇي تارىزدەس كىشىگىرىم قۇرىلىس تۇرعىزىلعان. قۇدىقتىڭ تەرەڭدىگى 22-25 م قۇرايدى. وسى قۇدىقتىڭ باسىندا بارشا مۇسىلمان جاماعاتى اللادان تىلەك تىلەپ، كۇنالارىنان ارىلۋعا زيياراتقا اعىلىپ كەلىپ جاتادى. مۇندا كەلگەن ٴاربىرادام ٴبىرىنشى ۇكاش اتانىڭ ٴقابىرى ورنالاسقان كەسەنەگە كىرىپ قۇران وقيدى. ونان كەيىن بارىپ تاۋ باسىنداعى قۇدىققا بارىپ سۋ الادى. كەرەمەتكە تولى قۇدىق پەن ساحابانىڭ ٴقابىرى جاتقان كەسەنە جايلى اڭىز-ٴافسانا بۇرناعى ۋاقىتتا جىر-داستاندار ارقىلى كەڭىنەن تارالدى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –164-166 بب.
