Doğu Kazakistan ili, Ulan ilçesi, Besterek köyünden kuzeye doğru 3 km ileri, Akbauır dağının eteğinde yer almaktadır. "Akbauır" tarihi-arkeolojik kompleks topraklarında farklı çağların petroglifleri, Bronzçağ mezarları, erken Demirçağ mezarları ve bununla birlikte nadir rastanan "bıyıklı" mezarlar, Ortaçağ devirlerinden kalma definler toplanmıştır. Mağara duvarlarındaki kırmızı mor aşıboyasıyla çizilen resimler M.Ö. V-III yüzyılın başlangıcına aittir. Burada mevsimsel takvim döngüsüne ait karmaşık ayınler ile cenaze ritüelleri uygulanır ve bunun yanı sıra güneşe, aya ve yıldızlara astronomik gözlemler yapılarak, gündüzle gecenin eşitliliği ve güneşin durgunluğu belirlenirmiş.
Araştırmacılar, burada sistematik bir astronomik gözlem yapılırdı diyen bilim adamlarının görüşlerine katılırlar ve Cilalı Taş Devrinin grafik petrogliflerinin piktografik (piktogram - geleneksel görüntülerle işaretlenmiş eski bir yazı biçimi) mektupların ortaya çıktığını gösteriyor. Burada, taş kuyuların şeklini tekrarlayan Gorge dökümleri ve vadi bölgelerinde büyük-küçük fırın kalıntıları bulunmuştu.
Bazı araştırmacılara göre, “Akbauır” kompleksi bir enerji ve bilgi jeneratörüdür. Buraları 22 Mart ve 22 Eylül'de ziyaret etmek uygundur. Bu vakit, ilkbahar ve sonbahardaki gündüz ile gecenin denk olduğu zamandır. Kayadaki yurt (kiyiz uy/çadır) şekilindeki taş mağarada, yazı-çizileri olan bunun gibi kompleks dünyada sadece iki tanedir. Şaşırtıcı diğer bir tarafı, mağaranın tepesinde gündüzleri ışık parlıyor ve geceleri yıldızları görebileceğiniz büyük bir delik vardır.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S.77-79.
