Atırau ili, Jılıoy ilçesi Kulsarı şehrinin doğusuna doğru 70 km mesafede yer almaktadır. Kronolojik dönemi: M.Ö. 4. miladi 2. yüzyıllar arasıdır.
Araltöbe mezarlık grubu, 1989’da Batı Kazakistan arkeolojik seferi tarafından keşfedildi. 1989’da Araltöbe mezarında Z. Samaşev liderliğindeki Batı Kazakistan arkeolojik seferi kazı çalışmalarını yapmıştır. Mezarlık, muhtemelen yılın dört mevsimini temsil eden dört bölüme ayrılmıştır. Buna ek olarak, güneş şafağı şekilinde 12 parçaya ayrılmıştır. Bu bir yılın "12 ay sürdüğü" anlamına gelebilir. Mezarlığın üstü kabuğa benzer düz taşlarla kapatılmıştır.
Kazılan üç höyüğün, birincisinde, insan iskeletleri ile onların kullandığı cam boncuklarının parçaları ve ok ucları bulunmuştur. İkinci höyükte, kafası güneye doğru çevrilerek defnedilen bir ceset, onun yanında yüzden fazla ok içeren bir kutu, büyük bir çömlek ve bir demir kılıç bulunur. Şimdiye kadar kılıçın ortaya çıktığı dönemi, Alan’ların yaşadığı 4-5. yüzyıllara ait olarak biliyorsak, Jılıoybölgesinde bulunan kılıç, bu silahın kökenini dört-beş asıra kadar ileri götürmekte ve bu bölgede yaşayan Sarmat’ların yaşadığı tarih ile bağlantı kurmamıza imkan sağlıyor.
Kazılan üçüncü mezarlıktan Kazakistan tarihindeki ikincisi altın elbiseli adam bulundu. Kadın ve erkek cesetlerine ek olarak, onların aşağı tarafında iki at ve bir kartal gömülmüş. Erkeğin kıyafetleri altın süslemelerle süslenmiş, hatta saç demetleri, etrafındaki savaş malzemeleri, gövdenin kenarları ve bastonundaki samruk imgesi bile altınla kaplı ve süslüdür. Bu, o adamın, kabile lideri, bir komutan veya bir din adamı olduğunu kanıtlayabilir.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 88-89.
