Bozok Kasabası
  1. Ana sayfa
  2. Kazakistan
  3. Astana şehri
Tarihi yerAstana şehri

Bozok Kasabası

Bozok kenti 8-18.yüzyıllarda meydana gelen birkaç dönemlerden oluşmaktadır. Bozok kasabası Sarıarka'nın ortasında, kuzey Sibirya havzasının (Işim, Sileti, Şiderti) ve Orta Asya (Nura, Sarısu) nehirlerinin birleştiği yerde, yani Işim Nehri'nin sol kıyısındaki Buzuktı Gölü'nün doğu kıyısında yer almaktadır.

45°07′ K · 44°09′ D

Bozok kenti 8-18.yüzyıllarda meydana gelen birkaç dönemlerden oluşmaktadır. Bozok kasabası Sarıarka'nın ortasında, kuzey Sibirya havzasının (Işim, Sileti, Şiderti) ve Orta Asya (Nura, Sarısu) nehirlerinin birleştiği yerde, yani Işim Nehri'nin sol kıyısındaki Buzuktı Gölü'nün doğu kıyısında yer almaktadır.

Bozok kasabası, Kazakistan'ın başkenti için eski bir faktör olarak büyük önem taşımaktadır. Binlerce yıl önce günümüzdeki Astana'nın yer aldığı bölgede askeri birimlerin ortaya çıkması jeostratejik faktörler nedeniyle, o bozkır İpek Yolu kervanlarının kontrolü için kullanılmış olabilir. Bu bölge ekonomik yönetim, askeri stratejik köprü, ticaret yollarının kontrolü için eşsiz bir mekandır.

2008 yılında yapılan araştırmalar sonucunda bölgede 14. ve 16. yüzyıla ait yapıtlar bulundu. Bu yapıtlar Bozok kasabasında 13-14. yüzyıldan kaldığı belirlenen Anıt Yapı; üç merkez dışında kuzey kısmında konut ve ticarethaneler ile güneyinde kurganlar yer alıyor. Konut ve üretim tesislerin birlikteliği Bozok kasabasında uzun süreli yaşayan bir topluluk olduğunu gösteriyor. Askeri ve kültürel anma yerlerinin bulunması, kentsel bir yerleşim merkezinin olduğunu yansıtıyor. 11. yüzyıl ve büyük ipek yolu boyunca Kıpçakların askeri üssü 13. yüzyılda, yerleşim kasabası olarak kutsaldır.

Cumhurbaşkan Nursultan Nazarbayev kendi eserlerinde "Ortaçağdaki Bozok kentinin Akmola bölgesinin kök atası olarak kabul edilebileceğini ve onun son varisinin modern Kazakistan'ın başkenti Astana olduğunu" açıklamıştı.

Bozok kasabası kuzeyden güneye uzanan üç ana bölgeden (orta, kuzey ve güney) oluşmaktadır. Kasabanın orta kısmı üç dikdörtgen hendekten oluşmakta. Her biri duvarla çevrilidir ve mahalleler birbirine bağlı yapılmaktadır. Üç mahallenin birleştiği noktada bir dikdörtgen mıntıka (alan) bulunmaktadır.

Kent, 10-11.yüzyıllarda, bölgenin hem idari ve ticaret merkezi hem Büyük İpek Yolu boyunca Kıpçak hükümdarlarının askeri kalesiydi. 13-15.yüzyıllarda, kasaba kutsal sayılarak, aristokrasinin gömüldüğü bir mezarlığa dönüştürüldü. 14.yüzyıldan itibaren Bozok kenti, Nura-Esil bölgesinin İslami seçkinlerinin manevi merkezi haline geldi. Kasaba, insanların manevi yaşamında özel bir rol oynamaya başladı. Müslümanlar arasında kutsal bir yer olarak kabul edilerek, insanların burada ibadetlerini yerine getirir, ölenlerin ruhların anısına yemekler sunar, milli oyunlar oynar ve yarışmalar düzenlerdi. Bununla birlikte, Türk düşünce kültüründe, "boz" kelimesi gri/boz bir bozkır, beyaz otlı kutsal mekan anlamına gelmektedir.

Bozok kasabası Antik Çağ'da batı ve doğu bölgelerini birbirine bağlayan, İpek Yolu’nun en bilinen merkezlerinden biri ise, günümüzde Astana da batı ve doğu medeniyetleri arasında altın köprü durumundadır. Tarihi kalıntılar Bozok müzesinde sergilenmektedir.

Kaynaklar: Kazakistan'ın ülke çapında kutsal nesneleri, Astana, Foliant, 2017, S.101-104