Güney Kazakistan bölgesi, Şımkent şehri, Sayram yerleşim alanının orta kesiminde yer almaktadır.
Karaşaş Ana'nın gerçek adı Aişa Bibi, Sayram’lı ünlü Musa Şeyh'in kızı idi. Aişa Bibi'nin yaşadığı dönem, 11. yüzyılda bölgemizde bilim, sanat ve kültürün geliştiği bir dönem idi. Efsanelere göre, Karaşaş Ana hastaları tedavi edebilirdi ve rüya tabircisidiy. Bu nedenle bu bölgeye çok meşhur olmuş. Karaşaş Ana çocuk terbiyesine çok dikkat edermiş. İslam dini temellerini, Kur’an'ı ezbere biliyordu ve halka öğretyordu. Aişa'nın davranışı nedeniyle ve insanlar ona saygıyla "Karaşaş Ana" olarak admışlar.
Karaşaş Ana türbesi portallı-kubbeli bir yapıya sahiptir. Türbe Hoca Ahmed Yesevi'nin annesi Karaşaş'a ithaf edilmiştir. Başlangıçta 12. yüzyılda inşa edilmiş ve daha sonra doğal koşulların etkisi altında birkaç kez yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. Türbe dikdörtgen ve yandırılmış tuğlalardan yapılmıştır. Günümüzdeki türbe ise, 19. yüzyılın ortasında inşa edilmiş. 1996’da kubbe beyazla kaplanmış, güney ve güney-batı cepheleri uzun konik küplere sahip portallarla dekore edilmiştir. Ön düzlemleri sığ bir şekilde kesilmiş ve dikdörtgen küplerle süslenmiştir. Türbenin güney ve batı taraflarında giriş kapıları bulunmaktadır. İç kısımı yani kubbenin ucu sıvalıdır ve girişin üzerindeki hafif delik ahşap bir kafesle kaplıdır. Zeminler ise tuğladan yapılmıştır.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 186-188.
