Batı Kazakistan bölgesinin merkezi Atırau şehrinden 50 km uzakta yer almaktadır. Kronolojik dönemi: 13-16. yüzyıllar arasıdır.
Sarayşık, Batı ve Doğu devletlerini birbirine bağlayan Ulu İpek Yolu boyunca en önemli şehirlerden biridir ve daha sonra Han Ordası haline gelen ortaçağdaki kentidir. Sarayşık hakkında ilk bilgi, ortaçağ yazılarında bulunur.
Sarayşık, Altın Orda imparatorluğunun parçalanan kabileleri ile uluslarının ve Nogai kabilelerinin birleştiği bir şehirdir. O, Altın Orda'nın en büyük ticaret bilim, kültür merkezi, batı bölgesindeki İslam'ın ilk dini merkezidir. Sarayşık’ta muhteşem saraylar, kervansaraylar, hamamlar, mescid-medreseler ve diğer binalar inşa edilmişti. Şehrin görünümü, doğunun etkisini göze yansıtıyor. Keravan ticareti, askeri ganimet, yerel nüfus tarafından ödenen vergiler ve çok sayıdaki işgücü nedeniyle Sarayşık şehri hızla büyümüştü.
- yüzyılda Sarayşık kasabası Aksak Timur tarafından yerle bir edilmiş, ancak 15. yüzyılın 30 ve 40'larında yeniden inşa edilerek, 15. ve 16. yüzyılların sonlarında Kazak Hanlığı'nın başkenti olmuştu.
Burada Kasım Han ve diğer Hanlar, yetkili kişiler, Muhammed (s.v.a) Peygamberin soyundan gelen seyyidler, şeyhler, mollar, hacılar, hafızlar, sufiler, dervişler burada yaşayarak, defnedilmişti. Sarayşık panteonu, yöneticileri ve meşhur şahısları defneden kutsal bir yer idi. 1580'de (1581'deki bazı kaynaklara göre) Don ve Edil kazaklarının (slavların) işgali ile şehir tamamen yok edilmişti.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 141-142.
