Mangıstau’daki en eski mezarlıklardan biri olan Sisem Ata mezarlığı, Mangıstau ili, Mangıstau ilçesi, Ötes köyünün 35 km mesafe kuzeyinde, batı Üstirt bölgesindeki kışlık kuyuları ve antik keravan yolları boyunda yer almaktadır. Kronolojik dönemi: 13-19. yüzyıllar arasıdır.
Yerel efsanelere göre, Sisem Ata, ortaçağdaki Oğuz-Kıpçak döneminde yaşayan İslam'ın ilk vaizlerinden biriymiş. Sisem Ata mezarlığı, kahramanlar panteonudur. Hiva Hanları ve diğer işgalcilere karşı savaşan bahadırlar defnedilmiştir. Suyunkara bahadır Örgeşbayoğlu, Tölep bahadır Anetoğlu, Konay bahadır Kenjeoğlu, Jetimek Januzak bahadır, Kojanasır bay Janayoğlu, Eskeldi Sanazar bay Kudaynazaroğlu, Begey Dauıldır bay Kozıbakoğlu, Sengir bey Dauıldıroğlu, Jarılgap bay Sengiroğlu, Seyid bey Esenoğlu, Anet bey Tekeyoğlu, Tölepoğlu Manbetniyaz bey, Bayboz Bokkaraoğlu, Nazar Jarıoğlu kabilelerin kurucuları (Şotan bahadır, Tastemir bay, Maylan, Kudaybergen), Janboz (Matay, Öteuli, Jamankara), Zorbayoğlu Ötegul, Karjau Tulekeoğlu ve diğerleri.
- Mendikulov'un araştırmasına göre, mezarlığın oluşum dönemi yaklaşık 11-12. yüzyıllara dayanıyor ve eski bölümün etrafında, kuzey-güney yönünde gelişen mezarlarda, çeşitli semboller ve geleneksel motifler vardır. Çizilen resimlerin tarihi, Kıpçak-Nogay döneminin politik olaylarını ifade etmektedir.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 236-238.
