ماڭعىستاۋداعى ەڭ ٴىرى جانە ەجەلگى قورىمداردىڭ ٴبىرى –سيسەم اتا قورىمى ماڭعىستاۋ وبلىسىماڭعىستاۋ اۋدانى وتەس سەلوسىنان 35 شاقىرىم قاشىقتىقتا سولتۇستىك باعىتتا، باتىس ٴۇستىرت شىڭدارى ايماعىنداعى قىستاۋ-قۇدىقتار مەن ەجەلگى كەرۋەن جولدارى بويىندا ورنالاسقان. حرونولوگييالىق مەرزىمى: حIII-حIح عع.
ەل اۋزىندا ساقتالعان اڭىزدارعا قاراعاندا، سيسەم اتا ورتا عاسىرلارداعى وعىز-قىپشاق كەزەڭىندە عۇمىر كەشكەن يسلام ٴدىنىنىڭ العاشقى ۋاعىزداۋشىلارىنىڭ ٴبىرى بولعان دەلىنەدى.سيسەم اتا قورىمى – باتىرلار پانتەونى.حيۋا حاندارى جانە باسقا باسقىنشىلارعا قارسى كۇرەسكەن باتىرلار جەرلەنگەن. ٴسۇيىنقارا باتىر ورگەشبايۇلى، تولەپ باتىر انەتۇلى، قوناي باتىر كەنجەۇلى، جەتىمەك جانۇزاق باتىر، قوجاناسىر باي جانايۇلى، ەسكەلدى سانازار باي قۇداينازارۇلى، بەگەي داۋىلدىر باي قوزىباقۇلى، سەڭگىر مىرزا داۋىلدىرۇلى، جارىلعاپ باي سەڭگىرۇلى، سەيىت بي ەسەنۇلى، انەت بي تەكەيۇلى، تولەپۇلى مامبەتنيياز بي، بايبوز بوققاراۇلى، نازار جارىۇلى رۋلارىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلارى (شوتان باتىر، تاستەمىر باي، مايلان، قۇدايبەرگەن)، جانبوز (ماتاي، وتەۋلى، جامانقارا)، زوربايۇلى وتەعۇل، قارجاۋ تولەكەۇلى جانە ت.ب.
م. مەڭدىقۇلوۆ زەرتتەۋلەرى بويىنشا، قورىمنىڭ پايدا بولۋ ۋاقىتى شامامەن XI-XII عاسىرلار كەزەڭدەرىنە جاتقىزىلادى، ەجەلگى بولىگىنىڭ اينالاسىندا، سولتۇستىك-وڭتۇستىك باعىتتا دامىعان ٴقابىرۇستى ەسكەرتكىشتەرىندە ٴتۇرلى تاڭبا-بەينەلەر مەن ٴداستۇرلى ويۋ-ورنەكتەر تۇسىرىلگەن. سىزبا سۋرەتتەردىڭ تاريحى قىپشاق-نوعاي داۋىرلەرىندەگى ساياسي وقيعالاردى مەڭزەيدى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –236-238-بب.
