Uali Han Türbesi
  1. Ana sayfa
  2. Kazakistan
  3. Akmola ili
Kutsal yerAkmola ili

Uali Han Türbesi

Akmola eyaletinin Zerendi ilçesindeki Kazakistan köyünün güneydoğusunda yer alan Uali Han Türbesi, Han'ın 270. yıldönümü şerefine 2008 yılında kuruldu. Mimari kompleks kırmızı tuğladan, kare bina şekilinde yapılmıştır. Yüzeyünde hilallı kubbe var.

53°17′ K · 69°40′ D

Akmola eyaletinin Zerendi ilçesindeki Kazakistan köyünün güneydoğusunda yer alan Uali Han Türbesi, Han'ın 270. yıldönümü şerefine 2008 yılında kuruldu. Mimari kompleks kırmızı tuğladan, kare bina şekilinde yapılmıştır. Yüzeyünde hilallı kubbe var.

Uali han’ın defnedildiği yerde ilk başta işaret olarak sadece taş konulmuştur. Sovyet döneminde kimse önem vermediği için bakımsız kalmıştır. Han soyundan gelen Sansızbay Mukhitanov, "Abılay Khan'ın karısı Bayan Saiman ve kumalarının da gömüldüğüne dair kanıtlar var" diyor. Sözlerine göre, hanın mezarlığı tekrar tekrar soyuldu. Hatta, bir zamanlar civarında oynayan çocuklar yeryüzünde dağınık insan kemiklerini bulmuştur. Büyükler ise kemikleri yazık olur diye tekrar toprağa gömmişlerdir. Sonra halk toplanarak hana mezar yapmışlardır. Kazakistan ağımsızlığını ilan ettikten sonra eyaletin tarihsel ve kültürel mirası koruma ve kullanma merkezi araziı devlet korumasına aldı. Han türbesinin modernizasyon inşasına Boris Kozlov liderliğindeki "Asia-Agrhim" Şirketi sponsorluk yapmıştır.

Uali Khan (1781-1821)- Orta Cüz Hanı. Abılay'ın ölümünden sonra orta cüz temsilcilerinden kongre bazında iktidara geldi. O Orta cüz boyları arasında istikrar sağlayıp, dış politikasında Rusya ve Çin ile eşit düzeyde bir ilişki yapmaya çaba gösterdi. Rus hükümeti, Uali'nin Çin ile ilişkilerini engellemeye çalıştı. Kazak birliklerini göndererek Çin büyükelçilerini Han'ın sarayına ulaşmadan geri götürdü. Ancak Uali, Çin ile olan ilişkisini durdurmadı. Orta cüz üzerindeki etkiyi güçlendirmek için çarlık gücü sınırı Kazak bozkırlarına taşımaya başladı. Rusya'nın etkisini zayıflatmak için Uali , Çin hükümeti ve Buhara Hanlığı ile bağlarını güçlendirdi.

Uali Khan babası Abılai'ın iç ve dış politikadaki işlerini sürdürmesine ve Kazak Hanlığı'nın bağımsızlığını korumaya çalışmasına rağmen, 19. yüzyılın başlarındaki politik durum buna izin vermedi. Rus yetkililer Kazak bozkırlarında Hanlığı yenmek için tüm tedbirleri aldı. Uali Rusya, Çin ve Orta Asya iktidarların aynı anda tanıyan son kazak hanı olmuştur. Ölümünden sonra Rus hükümeti Orta cüzde han seçmeyi tamamen durdurdu.

Büyük Kazak bilim adamı Şokan Şınğısulı Uali hanınn torunudur.

Kaynak: Kazakistan'ın Bölgesel Kutsal Objeleri. - Astana: Foliant, 2017. 30 s.