Jılagan Ata Mağarası, Türkistan'dan yaklaşık 80 km uzaklıkta, Karatau dağı, Abay köyünün kuzeyine doğru, Jılagan Ata nehri boyunda yer almaktadır. O, bir zamanlar kayaların düşmesi ile oluştuştu. Dağdan aşağı doğru inerken, nehrin sol yakasındaki geçitte 10-12 metre yüksek, çapı 15-18 cm bir oyuk gözükür. Bu boşluktan zaman zaman su fışkırır.
Günümüzde burayı birçok insan ziyaret eder ve mağara tam bir şelale gibi. Şelaleden farkı, "Jılagan Ata"dan su her zaman akmaz, aksine, sadece Kur’an okuyup, dua eden kişiye akar. Bu sırada da bazı insanlara akmasına rağmen, bazılarına akmaz. Bunun nedenini aksakallar, "iyi niyetili olanlara bu kutsal su akar ama kötü niyetili olanlara akmaz" diye açıklıyor. O mağara boyunca yürürseniz, bir kaya gelir ve ondan su damlar. Buna "Jılagan Ata’nın gözyaşı" derler.
Suyun tadını tatmış kişi onu tekrar tekrar içmek ister. Ancak suyu kaynatarak içmek yasaktır. Böyle durumlarda su derhal gözden kaybolur. Zamanında jeologlar kulaktan duyma sözlerle, bu mağaranın kutsallığın duymuşlar ve “sadece bir deniz dalgası olmalı” diyerek Jılagan Ata'nın başına gelerek araştırma yapmışlar.
Mağaradan fışkıran suyun nereden geldiğini bulmak iki ay boyunca araştırma yapmışlar. Ancak bu süre zarfında mağaradan hiç su çıkmamış. Buna şaşıran araştırmacılar “bu gerçekten yüce yaratıcının kudreti” demişler. Mağaranın sağ tarafında küçük bir türbe, sopa yapılmış. Efsaneye göre, doğum yapamayan kadın geceyi bu sopada geçirirse, hamile olacakmış.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 28-32.
