جىلاعان اتا ۇڭگىرى تۇركىستان قالاسىنان 80 شاقىرىمداي جەردە، قاراتاۋ جوتاسى، اباي ەلدى مەكەنىنەن سولتۇستىككە قاراي جىلاعان اتا وزەنى بويىندا ورنالاسقان. ول ٴبىر كەزدەرى تاۋ جارتاستارىنىڭ قۇلاۋىنان پايدا بولعان. شاتقالدان تومەن تۇسكەندە وزەننىڭ سول جاعالاۋىندا 10-12 م بيىكتىكتەن ديامەترى 15-18 سم قۋىس كورىنەدى. وسى قۋىستان وقتىن-وقتىن سۋ اتقىلاپ تۇرادى.
قازىرگى كۇندە ول جەرگە كوپ ادامدار زييارات ەتىپ بارادى.ۇڭگىر كادىمگى سارقىراما سەكىلدى. سارقىرامادان ايىرماشىلىعى – «جىلاعان اتادان» سۋ ۇنەمى اقپايدى، تەك باسىنا بارىپ قۇران وقىعان ادامعا اعادى. وندا دا كەي ادامعا اققانىمەن، كەي ادامعا اقپايدى. ونىڭ سەبەبىن «نيەتى تازا ادامدارعا اۋليەنىڭ سۋى اعادى، ال پيعىلى جامان قاراۋ ادامعا اقپايدى»، – دەپ تۇسىندىرەدى اقساقالدار. سول ۇڭگىردى جاعالاپ جۇرە بەرسەڭىز، ٴبىر جارتاس تىك بولىپ كەلىپ، ودان تامشىلاپ سۋ اعىپ تۇرادى. ونى «جىلاعان اتانىڭ كوز جاسى» دەيدى.
سۋدىڭ ٴدامىن ٴبىر تاتىپ كورگەن ادام قايتا-قايتا ىشكىسى كەلىپ تۇرادى ەكەن. ٴبىراق سۋدى ىدىسقا قۇيىپ قايناتىپ ىشۋگە بولمايدى. ونداي كەزدە سۋ بىردەن كوزدەن عايىپ بولادى. كەزىندە گەولوگتار ۇزىنقۇلاقتان وسى ۇڭگىردىڭ قۇدىرەتى تۋرالى ەستىپ، «جاي عانا تەڭىزدىڭ تولقىنى بولسا كەرەك» دەپ جىلاعان اتانىڭ باسىنا كەلىپ، زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. ۇڭگىردەن اتقىلاعان سۋدىڭ قايدان پايدا بولعانىن انىقتاۋ ٴۇشىن ەكى اي ۋاقىت جۇرەدى. ٴبىراق وسى ارالىقتا بىردە-ٴبىر رەت ۇڭگىردەن سۋ شىقپايدى. سوندا باسىن شايقاپ تاڭقالعان زەرتتەۋشىلەر «بۇل – شىنىندا دا قۇدىرەتتىڭ كۇشى!» دەگەن ەكەن. ۇڭگىردىڭ وڭ جاعىندا كىشىگىرىم كەسەنە – سوپا سالىنعان. اڭىز اڭگىمەلەر بويىنشا، وسى سوپادا تۇنەگەن قۇرساق كوتەرمەگەن ايەل نارەستەلى بولادى ەكەن.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا:فوليانت، 2017. –28-32 بب.
