قاراعاندى وبلىسى ۇلىتاۋ اۋدانىنداعى قاراكەڭگىر وزەنىنىڭ اڭعارىندا، وڭ جاعالاۋدان 2 شاقىرىم قاشىقتىقتا، مالشىباي اۋىلىنان جاقىن جەردە ورنالاسقان. ەسكەرتكىش XI-XII عع. الاشا حاننىڭ قۇرمەتىنە سالىنعان. ونىڭ ەسىمى قازاقتىڭ ٴۇش ٴجۇزىنىڭ پايدا بولۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. قازاق حالقىنىڭ ەتنوگەنەزىندە، اۋەلدە قازاق قازاق اتانباي تۇرعاندا، IX-X عاسىردا ونىڭ العاشقى اتى «الاش» ەكەن. الاشا (الاش) حان – حالىق اڭىزى بويىنشا «التى الاشتى» قۇراعان تايپالاردىڭ ٴتۇپ اتاسى. الاشا حان ەل جادىندا جاۋىنگەر تايپالار – كوشپەلى تۇركىلەردى بىرىكتىرىپ، تۇڭعىش الاش (قازاق) مەملەكەتىن قۇرعان ۇلى قايراتكەر ٴارى باتىر، ٴارى بي، ٴارى ۇلىس بيلەۋشىسى.
راشيد اد-دين مەن ٴابىلعازى الاشا حاننىڭ ٴومىر سۇرگەن جەرى دەشتى قىپشاقتىڭ ورتالىق بولىگى دەپ كورسەتەدى. شوقان ٴۋاليحانوۆتىڭ پىكىرىنشە، تۇركىستاننىڭ ٴبىر حانى (قىزىل ارسلان) بالاسى الا بولىپ تۋعاندىقتان، «الاشا» دەگەن ات بەرىپ، ونى ۇناتپاي، سىر بويىنان ارقاعا جىبەرەدى. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ونىڭ قاسىنا جىگىتتەر جينالىپ، ەلدە بەدەلى اسادى. الاشا ٴبىلىمپاز، كەمەڭگەر كىسى بولعاندىقتان، الاشاعا سالىپ، حان كوتەرەدى. «التى الاش» ٴسوزى وعىزدىڭ التى ۇلىنىڭ سوڭىنان ەرگەن التى تايپا دەگەن ماعىنادا ايتىلادى. التىن وردا قۇلاعان سوڭ «الاش» كوشپەلى قازاقتاردى بىرىكتىرەتىن ۇرانعا اينالدى. ميفوپوەتيكالىق ورتادا بۇكىل ۇلىس ٴۇشىن ايتۋلى وقيعانىڭ باسىندا تۇرعان ٴارى ۇيىتقىسى بولعان تۇلعا.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –248-250-بب.
قاسيەتتى قازاقستان.
