جامبىل وبلىسى تاراز قالاسىنىڭ ورتالىق بولىگىندە ورنالاسقان. قازاقستاندا ٴحى ع ساقتالعان ساۋلەتونەرى ەسكەرتكىشى.كەسەنە قاراحانيدتەر اۋلەتىنىڭ كورنەكتى تۇلعاسىنىڭ ٴبىرى – شاح ماحمۋد قاراحاننىڭ ٴقابىرىنىڭ ۇستىنە تۇرعىزىلعان. قاراحان (ٴحىى ع.) ەل اراسىندا بەدەلدى، اۋليە كىسى رەتىندە تانىلعان.. سودان ونىڭ مازارى ەل ىشىندە «اۋليە اتا كۇمبەزى» اتالىپ، شامامەن XIX عاسىردىڭ ورتاسىنان XX عاسىردىڭ باسىنا دەيىن، ياعني 1836-1936 جىلدار ارالىعىندا قاراحاننىڭ قۇرمەتىنە جەرگىلىكتى تۇرعىندار تاراز قالاسىن «اۋليەاتا» دەپ اتاعان. ساتۇق بوعرا حاندى (915-955) قاراحان اۋلەتىنىڭ نەگىزىن سالۋشى دەپ ەسەپتەيدى. يسلامدى قابىلداپ، سامانيلەردىڭ قولداۋىن پايدالانا وتىرىپ، ساتۇق بوعرا حان ٴوعۇلشاققا قارسى شىعىپ، ونى تالقاندادى، ٴسويتىپ تاراز بەن قاشعاردى باعىندىردى. 942 جىلى ول بالاساعۇن بيلەۋشىسىن قۇلاتىپ، ٴوزىن جوعارعى قاعان دەپ جارييالادى. قاراحان مەملەكەتىنىڭ تاريحى وسى ۋاقىتتان باستالدى.
كوك تۇرىكتەر قۇرعان قاراحان قاعاناتىنىڭ (840-1212) ۇيىسۋىنا نەگىز بولعان رۋ-تايپالار قاڭلى، قارلۇق، شيكىل، ياعما، تۇركەش دەلىنەدى. قاراحاندار اۋلەتى قارلۇقتاردان شىققان. قارلۇقتارعا قىپشاقتان باسقانىڭ ٴبارى كىرگەن. قارلۇقتار ساحاراعا يسلام ٴدىنىن اكەلدى. قاراحان مەملەكەتى تۇسىندا سوپىلىق ٴىلىم قازاق ساحاراسىندا ايرىقشا دامي ٴتۇستى، تاقۋالىق جولعا ٴتۇسىپ، جارىق دۇنيەدەن باز كەشكەن سوپى دارۋىشتەر كوبەيگەن. قۇلشىلىق ەتەر جەرى تاۋ بولعان.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –241-243 بب.
قاسيەتتى قازاقستان. https://www.youtube.com/watch؟v=ue5P9yugjNk
