تاتتىمبەتتىڭ كەسەنەسى قاراعاندى وبلىسى قارقارالى ولكەسىندەگى تۇندىك وزەنىنىڭ بويىندا، بابالى مەن ارقالىق تاۋلارىنىڭ ورتاسىنداعى القاپتا ورنالاسقان. كەسەنە ىشىندەگى ٴۇش بەسىكشەنىڭ بىرىندە تاتتىمبەتتىڭ اكەسى – قازانعاپ، ەكىنشىسىندە اناسى قالايى، ۇشىنشىسىندە تاتتىمبەتتىڭ ٴوزى جاتىر.
تاتتىمبەت قازانعاپۇلى(1815-1862) – قازاقتىڭ كۇيشى-كومپوزيتورى، دومبىراشى، شەرتپە كۇي ورىنداۋشىلىق مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ٴبىرى، حالىق اسپاپتىق مۋزىكا ونەرىنىڭ (كۇيدىڭ) كلاسسيگى. تاتتىمبەتتىڭ ٴارتۇرلى تاقىرىپتى قامتيتىن 40-تان استام كۇيلەرى («سارىجايلاۋ»، «سىلقىلداق» جانە ت.ب.) بار. 1855 جىلى 24 ناۋرىزدا رەسەي پاتشاسى II الەكساندردىڭ تاققا وتىرۋ تويىنا ت.قازانعاپۇلى ونەرپاز رەتىندە ارقا قازاقتارىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە پەتەربۋرگكە بارادى. وسى ساپارىندا ٴوزىنىڭ تامىلجىتا تارتقان كۇيلەرى ارقىلى پەتەربۋرگتىڭ ونەر سۇيەر قاۋىمىنىڭ نازارىن اۋدارىپ، كۇمىس مەدالعا يە بولادى. ەتنوگراف عالىم، جازۋشى، ونەرتانۋشى اقسەلەۋ سەيدىمبەك «قازاقتىڭ كۇي ونەرى» اتتى ەنتسيكلوپەدييالىق ەڭبەگىندە تاتتىمبەتتى قازاق قوڭىر كۇيلەرىنىڭ ٴداستۇرىن قالىپتاستىرىپ، تۇتاس ٴبىر كۇيشىلىك مەكتەپتىڭ ورنىعۋىنا مۇرىندىق بولعان ۇلى كۇيشى رەتىندە باعالايدى.
تاتتىمبەت قازانعاپۇلى تەك كۇيشى عانا ەمەس، سوزگە ۇستا، شەشەن، شىنشىل، ادىلەتتى كوكسەگەن اقىن جاندى سەرى ادام بولعان.
بۇگىنگى كۇندەرى كۇيشىنىڭ تۋعان جەرىندە ەگىندىبۇلاق حالىق اسپاپتار وركەسترى، قاراعاندى قالاسىنداعى مۋزىكالىق ۋچيليششە تاتتىمبەتتىڭ ەسىمىمەن، ال اقتوعاي اۋدانىنداعى حالىق ٴانسامبلى كومپوزيتوردىڭ «سارىجايلاۋ» كۇيىنىڭ اتىمەن اتالادى. 1984 جىلى ەگىندىبۇلاق اۋىلىندا تاتتىمبەتكە ەسكەرتكىش بەلگى (ٴمۇس. ج.مولدابەكوۆ، ارح. ا.پ.مالكوۆ) قويىلدى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –383-385 بب.؛ قاسيەتتى قازاقستان. 3-توم. –استانا، 2019. –179-ب.
