جامبىل وبلىسى تاراز قالاسىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس بولىگىندە تالاس وزەنىنىڭ جاعاسىنداعى بيىك توبەدە ورنالاسقان. كەسەنە قاسيەتتى سۇلتان ماحمۇت (ٴحىV ع.) حان بەيىتىنە ارناپ سالىنعان جانە وسى جەردە حان جەرلەنگەن دەپ سانالادى.
تەكتۇرماس (لاقاپ اتى) – ٴدىندار ەمشى، اۋليە تۇلعا. ەل اراسىنا جايىلعان اڭىزدا ايتىلادى: جەتى جاسقا تولعاندا سوپىلىق جولدى ۇستانعان، ۇلكەن ٴدىنباسى بولعان، اتاسى ونى جەر استىندا وقىتادى. قۇراندى جاتتاتادى. ەسەيە كەلە ەرەكشە جاراتىلىستى جاننىڭ بويىنان ايرىقشا قابىلەت، ەرەن بولمىستىڭ بارلىعى بايقالادى. ول الدىمەن ەمشىلىكپەن اينالىسادى. ونىڭ الدىنا كەلگەن اۋرۋ-سىرقاۋلى جاپالى جاندار دەرتىنە ٴدارۋ تاۋىپ، قۇلان-تازا ايىعىپ كەتەتىن بولعان. جالپاق جۇرتتىڭ اراسىنا كەڭ جايىلىپ، جازىلۋى قيىن سانالاتىن – جۇقپالى وكپە اۋرۋى (قۇرت)، ادام تەرىسىنىڭ سىرتىنا شىعاتىن الا-قۇلا الاپەس سيياقتىنىڭ جولىن كەسىپ، جازا بىلگەن. وسىلاي تەككە وتىرىپ، تەككە جۇرمەي، تىنىمسىز دالا كەزىپ، ەل ارالاپەم جاساعان قايىرىمدى جاندى حالىق ٴوز ەسىمىمەن اتاماي «تەكتۇرماس اۋليە» دەپ اتاپ كەتەدى. تەكتۇرماس اۋليە الدىنا كەلگەن اۋرۋ-سىرقاۋ ادامداردىڭ بارىنە: «دەرت بەرگەن اللا دارمەن دە بەرەدى، مەن تەك قانا سەبەپشىمىن» دەپ ايتۋدان جالىقپايدى ەكەن.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –250-252-بب.
