جايىق قالاشىعى

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ورتالىعى ورال قالاسىنان وڭتۇستىك شىعىسىندا 12 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.حرونولوگييالىق مەرزىمى: ٴحىىى-ٴحىV عع.

جايىق التىن وردا داۋىرىندە ٴوزىنىڭ ٴوندىرىسى مەن قولونەرى دامىعان وركەنيەتتى قالا بولدى.ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستارى ناتيجەسىندە قالاشىق ايماعىنان بىرنەشە تۇرعىن، قوعامدىق جانە شارۋاشىلىق نىساندارى – كىرپىش جانە اكتاس كۇيدىرەتىن پەشتەر، مونشا-حامام، تۇرعىن ٴۇي-جايى جانە قالاشىق بەيىتىندەگى كەسەنەلەر بولعاندىعىن انىقتادى. جايىق قالاشىعىندا تابىلعان قوعامدىق عيماراتتاردىڭ ىشىندە مونشا-حامام قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. مونشا جەر دەڭگەيىنەن 150-170 سم تەرەڭدىكتە جايلاسقان. مونشانىڭ جالپى كولەمى 110-170 شارشى مەتر.

ارحەولوگييالىق زەرتتەۋلەر جايىق قالاشىعىنىڭ دامىعان التىن وردانىڭ قالدىعى ەكەنىن دالەلدەدى. تابىلعان ەكى مىس تيىننىڭ بىرىندە «سارايدا سوعىلعان 737» دەگەن (حيجرا بويىنشا 1336-1337 جىلدار) جازۋ بار. بۇل اقشا التىن وردانى 1312-1357 جج. بيلەگەن وزبەك حانى تۇسىندا شىعارىلعان. جايىق قالاشىعىنداعىداي، مونشا شىعىستا ٴالى كۇنگە ساقتالسا، كىرپىش كۇيدىرۋ پەشى ەدىل مەن جايىق بويىنداعى التىن وردا قالالارىنا ورتا ازييا مەن وڭتۇستىك قازاقستاننان اكەلىنسە كەرەك. التىن وردا داۋىرىندە مۇنداي پەشتەر حورەزمدە، ەجەلگى وتىرار جانە كۇيرىكتوبە قالاشىعىندا بەلگىلى بولعان.

سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –154-155 بب.