كەسەنە باتىس قازاقستان وبلىسى اقجايىق اۋدانى بازارشولپان اۋىلىنان 16 شاقىرىم جەردە بايباراق قورىمىندا ورنالاسقان. باتىردىڭ دۋلىعاسىنا ۇقساس، كولەمى سەگىز قانات كيىز ٴۇي ٴتارىزدى ەسكەرتكىش. سىرتى كيىز ٴۇيدىڭ ەلەمەنتتەرى سەكىلدى بەزەندىرىلگەن. قاسبەتىندە ەر قارۋى – بەس قارۋ بەينەلەنگەن. ٴۇستىرتتىڭ اق تاسىنان قالانعان. اۆتورى ماڭعىستاۋلىق شەبەر ەرمۇحامبەت اليەۆ.
بايباراق قۇدايقۇلۇلى (شامامەن حVٴىىى ع. باسىندا ٴومىر سۇرگەن) – باتىر، ەسىمى ەل ۇرانىنا اينالعان تۇلعا. ەل جادىندا ساقتالعان شەجىرە دەرەكتەرى نەگىزىندە بايباراق ۇرانىنىڭ پايدا بولۋ تاريحىن العاش قاعاز بەتىنە تۇسىرگەن تاريحشى يساتاي كەنجاليەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا، قالماقتاردىڭ قازاق دالاسىنا جاساعان شاپقىنشىلىعى كەزىندە قولعا تۇسكەن 14 جاسار بايباراق ٴوزىنىڭ قايسارلىعىمەن، باتىلدىعىمەن، وجەتتىلىگىمەن ٴوز بوستاندىعىن العان. «ەلىڭە جىبەرسەم، ماعان قانداي العىس ايتار ەدىڭ؟» دەگەن قالماق باتىرىنا «ەلىڭدى «بايباراق» دەپ ۇرانداپ، شاۋىپ كەتەر ەدىم!» دەگەن ەكەن. ەلگە كەلگەن سوڭ قالماق ەلىنە ۇرىس قىلۋعا قول جيناپ، سەيتىمبەت باتىردان باتا الىپ، كوپ كەشىكپەي قالماق باسشىسىن تۇتقىنعا العان. بۇل بايباراقتىڭ العاشقى ەرلىگى ەكەن. سەيتىمبەتكە جەڭىس حابارىن جەتكىزە كەلگەندە «مەن بولسام قارتايدىم. ەندىگى جەردە الاشا ەلىنىڭ ۇرانى «بايباراق» بولسىن» دەپ باتاسىن بەرىپتى.
ٴسويتىپ، بۇدان بۇلاي «بايباراق» ٴسوزى الاشانىڭ ۇرانىنا اينالىپ، تالاي قيىن ساتتە اۋىل ىرگەسى، ەل بىرلىگىن ساقتاۋدىڭ ۇيىتقىسى بولىپتى. كوپتەگەن ۇرىستار مەن القالى جيىنداردا كۇللى الشىن، بايۇلى، بەس اتالى سۇلتانسيىقتىڭ ۇرانىنا اينالعان ساتتەر بار كورىنەدى. ەسكەرتكىش كەسەنە استىندا باتىردىڭ سۇيەگى جاتقان جوق. باتىر بايباراق جاتقان قورىمنىڭ جانىنا سالىندى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى. استانا: فوليانت، 2017. –181 ب.؛ قاسيەتتى قازاقستان. 2-توم. –استانا: 2018. –252-ب.
