Makat Sarjanoğlu için inşa edilen türbe, 19. yüzyılın başı ile 20. yüzyılın sonlarında Ortalık Kazakistan’da yapılan mimari bir anıttır. Türbe, Karagandı ili, Ulutau ilçesi, Şenber köyünün 10 km kuzeybatısında, Karatorgay nehri kıyısında yer almaktadır.
Makat Sarjanoğlu’nun, Ulıtau sınırındaki Torgay bölgesinde yaşayan zengin ve eğitimli bir adam olduğu söylenir. Kendisi ve torunlarının aynı mekanda yaşamasnı isteyerek türbenin altına, özel odalar yaptırtmış.
Türbenin içindeki açık mezarada Makat babanın torunları defnedilmiştir. Kaynaklara göre, orada yaklaşık 20 kadar ceset bulunur. Buraya en son ceset, 1994'te koyulmuş. İlginçtir ki, buradaki defnetme geleneği farklıdır. Bir kişi vefat ettiğinde, onun cesedini beyaz bir kefene sararak, bu mezarın bodrumunda özel olarak kazılan yere gömermiş. Erkeklerle kadınların ayrı ayrı odaları ve ortalarında bir perde varmış. Eğer vefat eden kişi vücudunun buraya gömülmesini vasiyet ederse, buradaki ceset kazılarak, o ceset için kazılan yere gömülür yani yer değiştirirmiş. Yine şaşırtıcı durum, buradaki ceset Temmuz ayında bile, kırk gün boyunca kokmuyormuş. Türbe kapısı keçe ile kaplı olduğundan, bu nedenle yaz aylarında da sıcak olmuyormuş. İçersi serin ve iç duvarları tuğladan yapılmıştır. Kış ve yaz aylarında da içerideki sıcaklık sabit olurmuş.
Türbe, tek odalı kubbe-portalı ve yanmış tuğladan yapılmıştır. Ana cephe farklı biçimdeki tuğlalarla dekore edilmiştir. Konik şekilindeki kubbesi yuvarlak bir tabana monte edilmiştir. Ana cephe, "П (P)" şeklinde bir şerit ile süslenerek, ortasında yuvarlak bir giriş bulundurur. Üç duvarı, halı motifine benzeyen "S" şeklinde bir desenle dekore edilmiştir. Ana cephenin iç duvarına merdivenler yapılmış. Koridordan merdivenle 1 metre derin mezara inelebilirmiş.
Kaynak: 1. Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017, S. 275.
- Kutsal Kazakistan 3.cilt, Nur-Sultan, 2019, 167.
