ماقات ساعاناسى
  1. باستى بەت
  2. قازاقستان
  3. قاراعاندى وبلىسى
كيەلى ورىنقاراعاندى وبلىسى

ماقات ساعاناسى

ماقات سارجانۇلى تورعاي ٴوڭىرىنىڭ ۇلىتاۋمەن شەكتەسكەن ٴوڭىرىن مەكەندەگەن باي جانە وتە ٴبىلىمدى كىسى بولعان دەسەدى. ٴوزىنىڭ جانە ۇرپاقتارىنىڭ ٴبىر جەردە تىرشىلىك كەشۋىن ويلاستىرىپ، كەسەنە استىندا ارنايى كامەرالار جاساتقان.

49°13′ س.ە. · 66°39′ ش.ب.

ماقات سارجانۇلىنا ارناپ تۇرعىزىلعان ساعانا شامامەن ٴحىح عاسىردىڭ باسى، حح عاسىردىڭ سوڭىندا سالىنعان ورتالىق قازاقستانداعى ساۋلەت ونەرى ەسكەرتكىشى بولىپ تابىلادى. ساعانا قاراعاندى وبلىسى ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ شەڭبەر اۋىلىنان سولتۇستىك-باتىسقا قاراي 10 شاقىرىم قاشىقتىقتا، قاراتورعاي وزەنىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان.

ماقات سارجانۇلى تورعاي ٴوڭىرىنىڭ ۇلىتاۋمەن شەكتەسكەن ٴوڭىرىن مەكەندەگەن باي جانە وتە ٴبىلىمدى كىسى بولعان دەسەدى. ٴوزىنىڭ جانە ۇرپاقتارىنىڭ ٴبىر جەردە تىرشىلىك كەشۋىن ويلاستىرىپ، كەسەنە استىندا ارنايى كامەرالار جاساتقان. ساعانا – ٴبىر كامەرالى كۇمبەز-پورتالدى، كۇيگەن كىرپىشتەن قالانعان عيمارات. نەگىزگى فاسادى ٴتۇرلى قالىپتاعى كىرپىشتەرمەن ادىپتەلگەن. كونۋس تارىزدەس كۇمبەزى دوڭگەلەك نەگىزدىڭ ۇستىندە ورناتىلعان. باس قاسبەتى «پ» پىشىندەس بەلدەۋمەن ساندەلىپ، ورتاسىنان دوعالى كىرەبەرىس ەسىك شىعارىلعان. ٴۇش قابىرعاسى كىلەم ويۋىنا ۇقساس، «S» ٴتارىزدى ورنەكپەن اسەمدەلگەن. نەگىزگى قاسبەتتىڭ ىشكى قابىرعاسىنا ساتى ورناتىلعان. ٴدالىز ارقىلى ساتىمەن 1 م تەرەڭدىكتەگى قابىرگە تۇسۋگە بولادى.

ساعانانىڭ ىشىندەگى اشىق مولادا بابانىڭ ۇرپاقتارى جەرلەنگەن. دەرەكتەر بويىنشا، وندا جيىرماعا جۋىق ادامنىڭ ٴمايىتى جاتىر. مۇندا ەڭ سوڭعى ٴمايىت 1994 جىلى قويىلعان ەكەن. ٴبىر قىزىعى، مۇنداعى جەرلەۋ ٴداستۇرى باسقاشا. ادام قايتىس بولعاندا، ونىڭ دەنەسىن اق كەبىنگە وراپ، وسى ساعانانىڭ جەرتولەسىندەگى ارنايى قازىلعان ورىنعا اكەپ قوياتىن بولعان. ەر مەن ايەلدىڭ جەكە-جەكە بولمەلەرى بار. ال ورتادا شىمىلدىق تۇتىلىپ تۇر. قازا بولعان كىسى دەنەسىن وسىندا قويۋدى امانات ەتىپ كەتسە، بۇل ورىندا تۇرعان ٴمايىت ارنايى قازىلعان جەرگە تۇسىرىلەدى. تاعى ٴبىر تاڭقالارلىعى، مۇنداعى ٴمايىت قىرىق كۇن شىلدەدە يىستەنىپ كەتپەيتىن كورىنەدى. ساعانا ەسىگى كيىزبەن قاپتالعاندىقتان جاز مەزگىلىندە ىستىق كىرمەيتىن بولۋى مۇمكىن. ٴىشى قوڭىر سالقىن ورىننىڭ ىشكى قابىرعالارى كىرپىشتەن تۇرعىزىلعان. قىسى-جازى ىشتەگى تەمپەراتۋرا ٴبىرقالىپتى تۇرادى.

سىلتەمە: قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –275 ب.؛ قاسيەتتى قازاقستان. 3-توم. –استانا، 2019. –167-ب.