Kızılorda ili, Karmakşı ilçesi, T. Kömekbayev köyünün yaklaşık 100 km güneyinde, Janadarya’nın eski kanalının sol kıyısında yer almaktadır. Kronolojik dönemi: M.Ö. 4-2. yüzyıllar ve miladi 10-12. yüzyıllar arasıdır.
Şirik-Rabat kasabası, Kazakistan'ın eski Saka topluluğundan korunmuş, büyük tarihi değere sahip, önemli bir anıt olarak karşımıza çıkar. Şehir, coğrafi konumu nedeniyle stratejik öneme sahipti.O, güneybatısında İran’ı, kuzeyinde Rusya ve güneydoğusunda Çin'i bağlayan İpek Yolu boyunca yer almaktadır. Ceyhun ile Seyhun'nın boyunda, yüzlerce ortaçağa ait eski şehirler bulunurdu. İki nehir arasındaki vadilerde yaşayan halklar, yapay sulama ile tarlalarını sulayarak, buralara yaşamaya başlamışlar. Daha sonra şehirler ve kaleler yapılmış, gelişmiştir. Şehir 18-19. yüzyıllarda Çarlık Rusya’nın, Kazakistan’a uyguladığı politikası sırasında, Hiva Hanlığı ile Kazakların sınırındaki bir kale gibi kullanıldığı bilinmektedir.
1946'da S.P. Tolstov liderliğindeki Horezm arkeolojik-etnografik gezi seferi Şirik-Rabat şehrini keşfederek, 1948-49, 1958-59'larda araştırma yapmışlar. S.P. Tolstov, Şirik-Rabat şehrini, 12. yüzyıldaki "İnşa" belgeler toplanmasında bahsedilen Horezm-Jent yolunun kenarında, Jent'ten 20 fersah (120 km) mesafede bulunan Sagdere yerleşimiyle ilişki kurar. Şirik-Rabat kelimesinin etimolojisine bakacak olursak, ilk olarak "Rabat" kelimesini açıklamak gerekir. Şirik-Rabat şehrindeki kalenin batı ve güneybatı tarafları halkın yoğun bir şekilde yerleştiği mekan olmuştur. Buna, oradaki çanak çömlek parçaları ile çeşitli ürünlerin kalıntıları, yangından kalma küller delil olarak gösterilebilir.
Kaynak:Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017,S. 104-106.
