اتىراۋ وبلىسى، جىلىوي اۋدانى اككيىزتوي اۋىلىنان سولتۇستىك-شىعىسقا قاراي 28 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.كەشەننىڭ نەگىزگى نىسانى– بەكەت اتا تۇرعىزعان جەراستى مەشىتى. ٴۇش جىلعا (1771-1773 جج.) سوزىلعان مەشىت قۇرىلىسىن اۋىلداسى سوقىرشا دەگەن جىگىت باسقارعان. ول تۋراسىندا عىلىمي-تاريحي تانىمدىق ادەبيەتتەردە XIX عاسىردان بەرى جازىلىپ كەلەدى. ماڭعىستاۋ مەن جەمدى 1820-1821 جىلدارى ارالاعان ورىس زەرتتەۋشىسى ە. ەۆەرسماننىڭ جازعانىنا قاراعاندا، «ۇستىرتتە تاۋدان قاشاپ جاسالعان مەشىتتەر پارسى، اراب، تاتار جازۋلارىمەن بەزەندىرىلگەن. مۇنداي ەسكەرتكىش-زيراتتى بەكەت ٴتورت جەردەن قاشاعان. ونىڭ ... ٴۇشىنشىسى – جەم وزەنى بويىندا...» كونەكوزدەردىڭ دەرەگىندە، بەكەت اتا ٴوزى سالدىرعان اقمەشىتتە جاس كەزىندە بولىپتى. 1851-1852 جج. ورىس ساياحاتشىسى، پودپورۋچيك الەكسەەۆ ۇستىرتكە توپوگرافييالىق زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە اقمەشىتتى دە نازارعا الدى. ول 1853 جىلى جارىق كورگەن «سولتۇستىك ٴۇستىرتتىڭ جاعىراپييالىق سيپاتتاماسى» دەگەن كىتابىندا بىلاي دەپ جازدى: «بۇدان 50 جىل بۇرىن (1803) جەمنىڭ جوعارعى جاعىنداعى اقمەشىتتى...بەكەت...جازعى مەكەن رەتىندە سالدىرعان ەكەن. وسى مەشىتتە بەكەت ۇل بالالاردى وقىتىپ، حات تانىتقان». مەشىتتەن باسقا اقمەشىت كەشەنىندە 32 قۇلپىتاستان، 2 قويتاستان، 2 كۇمبەزدى كەسەنەدەن جانە ٴبىر ساعاناتامنان تۇراتىن قورىق كىرەدى. ساۋلەت-ساندىك جانە تاريحي-ەتنوگرافييالىق ماڭىزعا 13 قۇلپىتاس يە بولادى.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –255-257-بب.
