حريستوس سپاسيتەل شىركەۋى قىزىلوردا قالاسىندا ورنالاسقان. 1855 جىلى پەروۆسك قالاسىندا حريستيان ٴدىنىن ۋاعىزداۋشىلار كوبەيىپ، ەلەۋلى ٴرول اتقارادى. 1855 جىلدىڭ 13 قازانىندا العاشقى جىلجىمالى شىركەۋ حالىققا قىزمەت ەتەدى. ونىڭ نەگىزىن سالۋشى پوپ ل.گوروحوۆسكيي بولدى. ال قالا حريستياندارى ٴۇشىن تۇراقتى شىركەۋ 1863 جىلى اشىلادى. بۇل شىركەۋ ٴۇيى 1868 جىلعى بولعان قاتتى جاۋىننان قۇلاپ قالادى. سول جىلى كۇيدىرىلگەن كىرپىشتەن سالىنىپ، توبەسى جابىلعان شىركەۋدىڭ جاڭا ٴۇيى پايدالانۋعا بەرىلەدى. حريستوس سپاسيتەل شىركەۋى 1890 جىلى سالىنىپ، 1896 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. شىركەۋدە 250-300 ادام ەركىن ٴمىناجات ەتە الادى.
XIX عاسىرعا تيەسىلى شىركەۋ – بۇگىندە حريستيان ٴدىنىن ۇستاۋشىلاردىڭ باس قوساتىن ورنى. شىركەۋ عيماراتى كرەستتى-كۇمبەزدى، ەكى بولىكتەن – ٴمىناجات ەتۋگە ارنالعان زالدان جانە كىرەبەرىستەن تۇرادى. كرەست ۇشتارى تەڭ، كرەستتىڭ كىرۋشى بۇرىشتارىندا قوسىمشا بولمەلەر بار. بۇل كرەست ٴتارىزدى كەڭىستىك بيىك (ەكى شىراقتى)، ورتا كرەستى ەكى بولىككە بولىنگەن. سەگىز قىرلى باراباندا تۇرعان جارتى تسيركۋلدى اركالى سەگىز تار تەرەزە ويىقتارىمەن كەسىلگەن. كرەست جەڭدەرى قاسبەتتەرگە سايكەس ٴپىشىندى جاسايتىن جارتى تسيركۋلدى كورىنىسكە يە كۇمبەزشەلەرمەن جابىلعان. وسى بولشەكتەردىڭ ۇستىڭگى جاعىندا جارتىلاي دوڭگەلەك دوعالارمەن جابىلعان جوعارى پروپورتسييالى ٴۇش بولىكتى تەرەزەلەر جاسالعان. تومەنگى دەڭگەيدەگى قاپتالدىق قاسبەتتەرگە قوسىمشا كىرەبەرىس ويىقتارى بار. ٴمىناجات ەتۋ الاڭىنىڭ ەسىگى باتىس جاقتان جاسالعان. بۇل ەكى شىراقتىق، سەگىز قىرلى كۇمبەز استى بارابانىنداعى كۇمبەزبەن تاجدەلگەن. ٴبىرىنشى دەڭگەيدە كىرەبەرىس بولىگى، ەكىنشىدە كۇمبەزاستى بارابانىندا ورنالاسقان ٴۇش تەرەزەمەن جارىقتالاتىن حورلار ورنالاسقان. ىشكى كەڭىستىك جيەكتىك جولاقپەن ەكى دەڭگەيگە بولىنەدى. شىركەۋ كەڭ تاراعان جوبانىڭ بالاماسى. وسىعان ۇقساس شىركەۋلەر استراحاندا جانە تاشكەنتتە بار.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –292-293-بب.
