شورتانباي اقىننىڭ كەسەنەسى شەت اۋدانى اقسۋ ايۋلى اۋىلىنان وڭتۇستىك-باتىس باعىتتا 6 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. كەسەنە جوسپارى بويىنشا دوڭگەلەك، كۇمبەزدى بولىپ كەلەدى. كۇمبەزى ىشىنەن اعاش دىڭگەكتەرمەن بەكىتىلگەن. سونداي-اق، اعاش دىڭگەك كىرەر ەسىكتىڭ ماڭدايشاسىن دا بەكىتىپ تۇر. كامەرانىڭ ىشىندە، بۇرىشتارىندا اركا تارىزدەس قۋىستار ورنالاستىرىلعان.
شورتانباي قانايۇلى (1818-1881) – ٴوز ٴداۋىرىنىڭ شىندىعىن جىرلاعان توكپە اقىن، ادەبيەتىمىزدەگى «زار زامان» دەپ اتالاتىن ايگىلى كەزەڭنىڭ ٴىرى وكىلدەرىنىڭ ٴبىرى. ول بۇكىل سانالى ٴومىرى مەن بويىنداعى اقىندىق اسىل دارىنىن تۋعان حالقىنىڭ وتارشىلدىق ەزگىدەگى اۋىر ٴحالىن، ونىڭ ەرتەڭگى بولاشاعىنىڭ ٴمان-جايىن جىرلاۋعا ارنادى، ٴوزى كۋا بولىپ وتىرعان زاماننىڭ كەسەلدەرىن وزگەلەردەن بۇرىن سەزىنىپ، سونى اياۋسىز اشكەرەلەۋگە ايانباي اتسالىستى. اقىن بەلگىلى ٴبىر ورتانىڭ نەمەسە ايماقتىڭ عانا ەمەس، بارشا حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تولعادى، كوپتىڭ جوقتاۋشىسى بولدى.
اقىن ولەڭدەرىن تۇڭعىش جارييالاۋشى – اكادەميك ۆ.رادلوۆ. قازان قالاسىندا شورتانبايدىڭ ولەڭدەر جيناعى جارىق كورسە، كەشەگى كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا شىعارمالارى ٴار الۋان جيناقتاردا باسىلىپ كەلدى. «شورتانبايدىڭ بالا زارى» (قازان، 1888-1916 جىلدار ارالىعىندا)، «زار زامان»، «زامان اقىر» شىعارمالارى ۆ.ۆ.رادلوۆ جيناقتارىندا، «ەردەن باتىرعا ايتقانى» ى. ٴالتىنساريننىڭ حرەستوماتيياسىندا (1879) جارىق كوردى. كەڭەس زامانىندا تولعاۋلارى مەن ايتىستارى س.سەيفۋلليننىڭ «ەسكى ادەبيەت نۇسقالارىندا» (1931)، س.مۇقانوۆ، ق.بەكحوجين قۇراستىرعان «قازاق ادەبيەتىنىڭ حرەستوماتيياسىندا» (1942)، «ايتىس» (1965) جيناعىندا جارييالاندى.
اڭىز بويىنشا، شورتانباي جىراۋ دۇنيەدەن وتەر شاعىندا ەل جاقسىلارىنا «مەنىڭ جاتقان جەرىمە سۇپى سالماڭدار، ەلدى ازدىرعان زامان كەلەدى، ەلدەن بەزگەن، قۇدايدان قورىقپايتىن كەي ەسەرسوق باسىما كەلىپ، سۇيەگىمدى قورلاۋعا تىرىسادى. جاتقان جەرىمدى كوپ ەشكىمنىڭ بىلمەگەنى دۇرىس» دەپ ەسكەرتكەن ەكەن. 1980 جىلى شورتانباي اقىننىڭ باسىنا كوكتاس، 1998 جىلى اقسۋ-ايۋلى اۋىلىندا ەسكەرتكىش ورناتىلعان.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –271-ب.؛ قاسيەتتى قازاقستان. 3-توم. –استانا، 2019. –190-ب.
