سىپاتاي باتىر كەسەنەسى جامبىل وبلىسى مەركى اۋدانى سىپاتاي اۋىلىنىڭ شىعىس جاعىندا، قازىرگى الماتى-تاراز-بىشكەك تاس جولىنىڭ بويىندا ورنالاسقان (XIX-XX عع.). شاعىن كۇمبەزدى كەسەنە كۇيدىرىلگەن قىزىل كەسەكتەن ٴورىلىپ، توبەسى دۋلىعا ٴتارىزدى كۇمبەزبەن جابىلعان.
سىپاتاي الىبەكۇلى (1781-1868) – ٴحىح عاسىردىڭ اياعىندا قوقان امىرشىلەرىنە قارسى كۇرەسكەن، قازاق حالقىنىڭ ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىندە قول باستاعان قايسار مىنەزدى، باتىرلىعىمەن، سوزگە شەشەندىگىمەن، داۋعا ادىلدىگىمەن ەل اراسىندا بيىك بەدەلگە يە بولعان تۇلعا. سىپاتاي باتىردىڭ كەسكىن-كەلبەتىن ك. ازىرباەۆ: «زور دەنەلى، قۇلاعى سۇيەمدەي، ومىراۋ ٴجۇنى ٴبىر ٴتۇپ قامىستاي، قۇلاعىنا تۇرعان قىراۋدى قامشىسىمەن قاعىپ تاستاپ جۇرە بەرەتىن. سوزگە دە شەشەن، تاپقىر بولىپتى» دەپ سۋرەتتەيدى.
ٴحىح ع. باسىندا قوقاندىقتاردىڭ ەلگە كورسەتكەن زورلىق-زومبىلىعىن كورىپ وسكەن سىپاتاي باتىر سانالى عۇمىرىن ەلىنىڭ ازاتتىعى ٴۇشىن كۇرەسكە ارنايدى. اتقا قونىپ، قول جيناپ، كۇرەسكە شىعادى. سالىق جيناپ جۇرگەن قوقان حانىنىڭ جاساۋىلدارىن ەلدەن قۋادى. مىنە، وسى كەزدە ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى جارقىراي كورىنىپ، ەرلىك ىستەرىمەن ەل قۇرمەتىنە بولەنەدى.
تىك مىنەزدى سىپاتاي باتىر كەنەسارىعا: «ۇلى ٴجۇز ەلىمدى ەسكەرمەدىڭ، جاسىمنىڭ ۇلكەندىگىن ٴبىلىپ، ٴجون سۇراپ قول بەرمەدىڭ» دەسە، ٴوزىن تىلدەگەن ناۋرىزباي سۇلتانعا: «تورەدە دە تورە بار، توبەت يتكە پارا-پار، بىزدەردە تۋعان بالا بار، اكە كەگىن الا الار – باس كەسەر ياكي جارالار» دەپ ايتقان قاھارلى حانداردان دا قايمىقپاي سويلەگەن وتكىر سوزدەرى ەل اۋزىندا ساقتالعان.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –225 ب.؛ قاسيەتتى قازاقستان. 3-توم. –استانا: 2019. –80-ب.
