Karagandı ili, Janaarka ilçesi, Sarısu nehrinin sağ kıyısında, 189. rotanın 2 km kuzeydoğusunda, bir tepede yer alan 11. yüzyılda yapılan mimari bir anıtıdır.
Juban Ana türbesi hakkında birkaç tarihi efsane vardır. Birinci olarak, bu türbe Ortaçağ'dan beri "evliya mezarı" olarak saygı duyulmuştur. Tarihi efsanelere göre, Altın Orda devrinde Sarısu nehri boyunda Talmas Ata yaşamış. Talmas Ata'nın muhtemelen Jelmaya devesi vardı. İlk gün, Juban Ana’ya durur ve sonra Sarısu boyundaki Bolgan Ana, Belen Anaları selamlar. Jelmaya devesi, Jetikonır kumu ve Sarısu kıyılarından rüzgar gibi esiyor/geçiyormuş. Evliya türbesi yakın zamana kadar halk tarafından saygı görmüştür. Burayı yolcular ziyaret ederek, Evliya Ana vesilesiyle çocuk isterler ve ruhuna dua ederlermiş.
Bu bina, kubbeli, dört ve sekizgen, tek odalıdır. Türbe 27x27x6 cm yandırılmış tuğladan yapılmıştır. Anıtın temel ağırlık taşıyan yapısı, yanmış ve işlenmemiş tuğladır. Juban Ana türbesi hakkında ilk yazılı kaynak 1762'de yayınlanan P.I. Rychkov'un "Orenburg Topografyası" adlı eserinde geçmektedir. İlk olarak projeyi 1863’de tasarlayan ve türbenin resmini çizen, Şokhan Valikhanov’un olduğu ileri sürülür. 1946'da türbe, Kazak Soviytler Birliği Bilimler Akademisi'nin Ortalık-Kazakistan’lı arkeolojik seferi (A.H. Margulan) tarafından incelenmiştir. 1974’de Kazak Soviytler Birliği Bakanlığı'nın araştırmacıları, anıtı ölçeyerek heykelini yaptılar.
Kaynak: Kazakistan'ın Ülke Çapındaki Kutsal Objeleri. Nur-Sultan: Foliant, 2017, S. 173-174.
