XIX عاسىردىڭ 20-جىلدارىنا جاتاتىن شوقان ٴۋاليحانوۆتىڭ كىندىك قانى تامعان جەرى – سىرىمبەت مەكەنى ورتا ٴجۇز حانى ٴۋالي ابىلايحاننىڭ ايەلى، شوقان ٴۋاليحانوۆتىڭ اجەسىنىڭ تۇراقتى قىستاۋى بولعان قونىس. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ايىرتاۋ اۋدانى سىرىمبەت اۋىلىندا ورنالاسقان.
ايعانىم حانىم قونىسى قاراعايدان شاپقان تۇرعىن ٴۇي، مەشىت، مەدرەسە، مونشا، ات قورا، جەل ديىرمەننەن تۇرادى. ايعانىم – ابىلاي حاننىڭ تۇڭعىش ۇلى ٴۋاليدىڭ كىشى ايەلى. زامانىندا ٴى الەكساندر پاتشا سىرىمبەت قويناۋىندا كەشەندى قىستاۋ، مەكەنجاي سالۋعا بۇيرىق شىعارعان. تاريحي قۇجاتتار بۇل كەشەننىڭ 1824 جىلدان 1834 جىلعا دەيىن سالىنعاندىعىن ايعاقتايدى. قازاق دالاسىن زەرتتەگەن ا.ك. گەينس سىرىمبەتتەگى ايعانىم حانشانىڭ مەكەن-تۇراعىن سۋرەتتەپ جازعان. 1985 جىلى قايتا قالپىنا كەلتىرىلىپ شوقان ٴۋاليحانوۆتىڭ رەسپۋبليكالىق تاريحي-ەتنوگرافييالىق مۋزەيى اشىلدى. سول كەزدە سىرىمبەت باۋرايىنداعى اڭىز-ەرتەگىگە اينالعان ٴۋاليحانوۆتار قونىسىن قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. نەگىزىنەن، شوقاننىڭ اتا قونىسى تۋرالى سالعان سۋرەتتەرى باسشىلىققا الىندى. ٴسويتىپ، ەل يگىلىگىنە جاراتىلعان قونىس سىرلى سىرىمبەتتىڭ باۋرايىندا ٴوزىنىڭ قايتالانباس عاجايىپ كەيپىمەن سىر شەرتىپ تۇر. ٴقازىر مۇندا شوقاننىڭ تاريحي-ەتنوگرافييالىق مۇراجايى مەن ايعانىم مەكەنجايى بىرىكتىرىلىپ، سىرىمبەتتەگى مۇراجاي كەشەنىن قۇراپ وتىر.
سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –392-394-بب.
