تاقساي كەشەنى

كەشەن باتىس قازاقستان وبلىسى تەرەكتى اۋدانى دوليننىي اۋىلدىق وكرۋگى اۋماعىندا ورنالاسقان. حرونولوگييالىق مەرزىمى: ب.د.د. Vٴى-V عع.

باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريح جانە ارحەولوگييا ورتالىعى 2012 جىلى ارحەولوگييالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىلگەن كەزدە بەس تاقساي قورعان كەشەنى تابىلدى. تاقساي-ٴى قورعان كەشەنىنىڭ № 6 وباسىنان اقسۇيەك ايەلدىڭ جەرلەنگەن ورنى اشىلدى. قابىردە ايەل ادامنىڭ التىن اشەكەي بۇيىمدارى، كيىمىنىڭ جاپسىرمالى اشەكەيلەرى، ەرەكشە شوشاق توبەلى باس كيىم قالدىعى، سوعىس كورىنىسى بەينەلەنگەن تاراقشا، سالت-جورالعىلار جاسايتىن زاتتار، تۇرمىستىق بۇيىمدار تابىلدى.

تاقساي قورعان كەشەنىنەن تابىلعان «التىن حانشايىمدى» قالپىنا كەلتىرۋ ىسىمەن قازاقستاندىق عالىم-رەستاۆراتور قىرىم التىنبەك باستاعان ماماندار اينالىستى. بۇل ورىننان تابىلعان ماتەريالدار مەن جەرلەۋ ەلەمەنتەرىنىڭ كونسترۋكتسيياسى، سالت-جورالعى زاتتار، ەكى كۇزەتشىنىڭ جەرلەنۋى ايەل ادامنىڭ ەرەكشە مارتەبەگە يە بولعانىن جانە قوعامداعى جاعدايى جوعارى بولعانىن كورسەتتى. سولاردىڭ ىشىندە سيرەك ۇشىراساتىن عاجايىپ تاراق – «تاقساي تاراعى». بۇل جاسالعان مەرزىمى جانە سوناۋ ەجەلگى ادامدار بەينەلەنگەن كورىنىسى جاعىنان وتە سيرەك كەزدەسەتىن جادىگەر بولىپ تابىلادى. تاراقتا ب.د.د. ٴى مىڭ جىلدىقتاعى ٴىرى تاريحي وقيعالاردىڭ ٴبىرى، ياعني يراننىڭ احەمەنيدتەرى مەن دالا كوشپەندىلەرى اراسىنداعى ەكى دۇنيەنىڭ تارتىسى بەينەلەنگەن بولۋى كەرەك.

سىلتەمە: قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارى. –استانا: فوليانت، 2017. –85-87 بب.